Blij dat 2020 bijna voorbij is

  

Geachte heer/mevrouw,

 
Wat een jaar is 2020 toch geweest. Ik ga me hier focussen op de beurs, want als ik zou starten over politiek, dan vrees ik dat ik niet meer zal kunnen stoppen met gal spuwen. Nochtans heeft de politiek wel invloed op de beurs, kijk bijvoorbeeld naar Sipef of de Europese Greendeal, de stappen die nu worden gezet tegen de techreuzen,...

Ook als ik bedrijven zoek, blijf ik weg van bedrijven waar de overheid aan verbonden is. Proximus, Bpost of GIMV, ze mogen me deze quasi gratis aanbieden, dan nog zal ik bedanken. Ik zoek bij mijn bedrijven betrouwbare partners en de overheid toont keer op keer aan dat zij dat absoluut niet zijn.

Of misschien zal ik mijn gal spuwen even enkel beperken tot beursgerelateerde zaken.

Zo ging er geen vermogensbelasting of meerwaardebelasting komen volgens Open VLD, maar ondertussen staat een abonnementstaks op effectenrekeningen in de steigers. Betalen wij dan nog niet genoeg? Niet alleen betalen wij als Belg op elke transactie die we doen in aandelen 0,35% over het bedrag. Dit bij zowel aan- als verkoop. Nu hebben wij daar beperkt last van omdat we op een rustige manier beleggen en niet elk jaar onze portefeuille roteren.

Maar ik zie vandaag mensen die bijna dagelijks handelen. Stel dat zij hun volledige portefeuille anderhalve keer roteren, en dit is volgens mij een zware onderschatting, dan spekken zij de staatskas met 1,05% van hun kapitaal.

Daarbovenop betalen wij ook nog eens 30% roerende voorheffing op de dividenden die we ontvangen, ook als deze in het buitenland reeds belast zijn, wat maakt dat de belastingdruk op dividenden in vele gevallen stijgt tot 40% en meer.

Dat bovenop het feit dat die vennootschappen die dividenden betalen  (met uitzondering van REIT’s) ook al vennootschapsbelasting betaald hebben, en als je de jaarrekeningen gaat bekijken, is dit ook meestal al tussen 25% en 35%. Kortom, als eigenaar van een bedrijf mag je alle risico’s lopen, maar je mag wel maar ongeveer een 40% van de winst houden, de rest gaan de overheden mee lopen, en toch zijn blijkbaar de beleggers/eigenaars de graaiers die nog maar eens een extra belasting moeten verteren.

Nu dat weer even uit mijn systeem is kunnen we focussen op de beurs en onze beleggingen.

Ik ben al sinds 1999 actief op de beurs, maar een gek jaar als dit heb ik nog nooit meegemaakt, vooral november was ongelooflijk.

De dotcom hype en crash heb ik meegemaakt, maar eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat deze wel grotendeels aan mij gepasseerd is. Want in die periode was ik eigenlijk achteraf gezien slimmer bezig dan in de eerste jaren na de crash.

Tijdens die jaren kocht ik ook al op basis van de waardering. Toevallig omdat ik het zo geleerd had. Ik vond het toen normaal dat bijna niets te vinden was dat koopwaardig was, en spendeerde het meeste van mijn tijd toch aan andere dingen.

Tussen 2001 en 2004 heb ik veel geëxperimenteerd op de beurs met technische analyse, trendfollowing, optietrading,... om dan uiteindelijk te ontdekken dat ik het meeste plezier haal uit beleggen zoals een ondernemer. Zoals elke waardebelegger, dus stukjes van een bedrijf kopen en niet gewoon handelen in aandelen.

Dus hoewel ik wel actief was tijdens de hele dotcom-hype, is deze grotendeels aan mij gepasseerd. Maar in 2008-2009 was ik wel heel bewust van de partij. Eigenlijk was dit een geweldige periode. Je kon toen geweldige bedrijven kopen tegen prijzen waar je voordien enkel maar op kon hopen. Maar misschien nog belangrijker, je had ook ruim de tijd om potentiële aankoopkandidaten te onderzoeken en daarna ook aan te kopen.

Sindsdien is de beurs eigenlijk enkel maar gestegen op enkele kleine dipjes na in 2011, 2016 en 2018.

Sinds midden 2017 ben ik eigenlijk al aan het klagen dat de beurzen niet goedkoop meer zijn. Bij de dip in 2018 had ik even hoop dat we een correctie zouden krijgen, maar die was van korte duur.

2020 zijn we aangevat bij SMART Capital met de uitdrukking van mijn angst over passieve fondsen en transacties via computergestuurde algoritmes. Mijn vrees was, en is nog steeds, dat deze een crash veel sterker zouden maken. En ik geloof ook dat we daar dit jaar in maart een voorsmaakje van hebben gekregen.

Maar mijn grootste zorg begin dit jaar was dat er weinig koopjes te vinden waren, dat de beurzen nogal duur waren.

Ik ging ook in op de enorme discrepantie tussen groei en waarde-aandelen, niet de enige keer dit jaar. En ik stak ook nog even litanie af over het feit dat ondanks dat ik een dure markt zag, dat anderen overal “spotgoedkope” aandelen zagen. En tenslotte zeurde ik ook toen al over de waanzinnige waardering van Tesla. Als iemand mij toen had gezegd dat Tesla nog bijna x8 zou gaan, had ik die gewoon gek verklaard.

Corona was toen nog onbekend. Nu bijna een jaar verder beheerst Corona ons leven, nog steeds.
 

Stormloop op de beurs  

Begin dit jaar was mijn boek net enkele maanden uit. In de zomer van 2019 had ik in overleg met de uitgever besloten om de zeer uitdagende titel te nemen “Verdubbel je geld in vijf jaar”, dit in een poging om meer mensen naar de beurs te krijgen, want populair was beleggen toen zeker niet.

Wie had toen kunnen denken dat een pandemie zoveel mensen net naar de beurs zou brengen?

Terwijl de beurs een ferme duik maakte in maart, kwamen in de maanden daarop hele legioenen aan nieuwe beleggers naar de beurs.

Aan de andere kant stond door corona de economie quasi wereldwijd stil, een economische schok die ik nog nooit eerder heb gezien.

Stiekem wreef ik in mijn handen, want mijn tijd was terug aangebroken, tenminste dat dacht ik toch. Ik wilde niets overhaasten, want we zaten echt op ongekend terrein.

In 2008 kon je nog inschatten hoe ver dit kon gaan en welke bedrijven er zonder problemen zouden overleven. Dit was in maart van dit jaar moeilijker. Terwijl we wel fors bijkochten van enkele quasi zekerheden, bleef ik met een flink deel cash aan de zijlijn staan om nog betere kansen af te wachten. Het kon toch niet anders dan dat zo’n grote schok voor de economie ook op de beurs langdurige schade zou aanrichten. Dat was toch wat ik dacht.

Ondertussen kregen we van de centrale banken en overheden ongezien snelle en grote steunplannen met massale cash-injecties in het systeem. Dat in combinatie met de hordes nieuwe beleggers, maakt dat we vandaag al terug aankijken tegen een dure beurs.

De uitdrukking dat de economie in kunstmatige coma wordt gehouden door de centrale banken en overheden vind ik eigenlijk de perfecte samenvatting. Want net zoals bij een kunstmatige coma van een menselijke patiënt, stelt zich vandaag ook de vraag hoe ze de economie hieruit gaan halen, of hangen we voorgoed aan het infuus van de centrale banken? 
 

DE MARKT VANDAAG

In november gaf ik al aan dat ik me door de stijging minder comfortabel voel bij de stand van de beurzen, maar dat ik ook geen reden zie waarom deze in de eerste maanden zouden corrigeren. Tot aan de jaarcijfers denk ik dat het rustig zal verlopen, maar zoals ik toen ook schreef, zijn het altijd de zaken die je niet ziet aankomen die voor de crash zorgen.

Hieronder vindt u, net als vorig maand, de Buffett-indicator over de beurs in Amerika.

600_sc52.jpg

Vorige maand stond de totale marktkapitalisatie nog op 36,25 triljoen. Daar is nu nog eens 3 triljoen bijgekomen, terwijl het Bruto Nationaal Product (GDP) net wat lager ging, als was het maar een fractie. Leuk is ook dat ze nu de balans van de FED eraan hebben toegevoegd, die is in de afgelopen 20 jaar alvast X10 gegaan. Je ziet duidelijk de toename sinds 2008, en dit is zo voor alle centrale banken ter wereld.

Die enorme toename in geld is uiteraard ook een reden van de toename van de beurzen. We zien ook het GDP toenemen, wat volgens mij ook in grote mate hiervan afkomstig is. Is dan de extra toename van de waarde van de beurzen hierdoor nog te verklaren? Of zitten we nu toch wel met heel veel gebakken lucht?

U leest het al, ik ga terug stevig in RISK-OFF modus. Maar daarin ben ik blijkbaar contrair, want dit lazen we in De Tijd:
  

600_sc53.jpg

En we zien dit ook terug in de acties van de fondsen. Volgens een survey van Bank of America bij fondsen zakte het cashniveau tot 4%, wat wil zeggen dat deze terug volop belegd zijn en volgens hen eigenlijk een verkoopsignaal geeft.
  

600_sc54.jpg

We zien inderdaad dat dit niveau de laatste jaren niet meer werd gehaald, behalve dan begin dit jaar toen ik de beurzen ook al zwaar overgewaardeerd noemde.

Ik heb Tesla nu al enkele keren genoemd als een perfect voorbeeld van de manie die heerst op de beurs. Daar ga ik maar niet opnieuw dieper op ingaan, want ondanks dat deze in januari al belachelijk duur was, is deze nog bijna x8 gegaan.

Afgelopen maand kregen we nog enkele mooie staaltjes te zien dat er vandaag opnieuw een manie is te vergelijken met de dotcom bubbel. Ik denk daarbij aan de IPO’s (een IPO is de eerste notering van een bedrijf op de beurs) van Doordash, AirBNB en Burger King India. Allemaal schoten ze als een raket omhoog. Nochtans maakt geen één van deze bedrijven winst. En dat is niet de schuld van Corona, want ook in de jaren voordien waren ze fors verlieslatend.

Of kijk naar SNAP, het bedrijf boven het populaire Snapchat welke $80 miljard waard is op de beurs, maar nog nooit een dollar winst heeft gemaakt. Sterker nog, in de afgelopen twaalf maanden maakte het $1,07 miljard verlies op een omzet van $2,15 miljard.

600_sc55.jpg

Ik lees dan graag dat ze dit op de nieuwe beleggers steken die voor zulke waanzinnige waarderingen zorgen, en deels zal dit ook wel zo zijn. Maar als we dan lezen dat fondsen ook in volle risk-on mode gaan, is dat dan wel degelijk de reden? In de dotcom-bubbel waren het ook niet enkel particulieren.

Op bovenstaande grafiek zien we echter wel dat het aantal trades door particuliere beleggers enorm de hoogte is ingegaan. De vorige piek van tijdens de dot-com boom is er niets tegen.

Een forum over beleggen op Facebook (Nederlandstalig) groeide sinds maart aan van 4.500 leden tot bijna 18.000 leden vandaag, dus het is zeker niet enkel een Amerikaans fenomeen.
  

Niet elke beurs is dezelfde

Op de grafiek hieronder ziet u met de groene lijn de S&P 500, De rode lijn is MSCI World index en de blauwe lijn is de Euro Stoxx 600. dit allemaal op exact 20 jaar genomen.

600_sc56.jpg

Wat ik hier voornamelijk mee wil aantonen, is dat als we spreken over “de beurs” we eigenlijk een flink onderscheid moeten maken tussen de beurs in Amerika en de Europese en wereldmarkten.

Op deze twintig jaar heeft de Euro Stoxx slechts 1,17% rendement opgeleverd. Dat willen we niet gaan uitrekenen wat dat is als samengestelde groei op jaarbasis (0,06%). In deze zelfde periode ging de S&P500 179% hoger en toen was al een flink deel van de daling na de dotcom-bubbel achter de rug.

Kortom, als u had belegd in de Euro Stoxx was uw winst eigenlijk beperkt tot het dividend, en zelfs minder, want u zou daarvan een flink deel nodig gehad hebben om de inflatie te dekken. Uiteraard nadat je eerst al 30% hebt afgegeven aan roerende voorheffing.

Maar ook in de zeer goed presterende S&P500 komt dit neer op een jaarlijks samengesteld rendement van slechts 2,95% per jaar. Dus ook hier is na inflatie de winst eigenlijk gereduceerd tot de ontvangen dividenden.

Ik heb exact 20 jaar genomen, omdat ik altijd spreek over beleggen op lange termijn. Natuurlijk zou je door je tijdlijn aan te passen andere resultaten kunnen bekomen.

Het punt dat ik wil maken, is dat de prijs die je betaalt heel belangrijk is. Ik zeg ook altijd dat ik niet probeer om de markt te timen en dat actief zijn in de markt belangrijker is dan de juiste timing. Op zich klopt dat wel, zeker als je periodiek zou beleggen en elk jaar wat extra in de beurs stopt, zou je wel mooie winsten gerealiseerd hebben in deze periode.

Maar voor mij is de conclusie eigenlijk dat, hoewel ik niet probeer de markt te timen via technische analyse of een andere manier, doe ik eigenlijk ook aan een vorm van timing. Mijn timing is namelijk gebaseerd op de waardering van de beurs en meer bepaald van de aandelen.

Is deze zoals nu te duur, dan heb ik veel cash. Is deze goedkoop, dan ben ik nogal snel voor 90% tot 100% belegd, hoewel ik dit jaar dus te traag was.

Dat samen met de keuze voor de juiste bedrijven maakt het verschil tussen winnen en verliezen op de beurs, en vandaag lijken de Tesla’s van deze wereld de juiste keuze. Binnen vijf jaar zal dat echter helemaal anders zijn.

Ik kan enkel hopen dat met deze nieuwe manie niet een hele nieuwe generatie, vaak jonge beleggers, hierna permanent de beurs de rug zal toekeren, zoals na de dotcom-boom is gebeurd. Want beleggen op de beurs blijft de beste manier om uw vermogen te laten groeien.
  

GELEERDE LESSEN

Zoals elk jaar blik ik terug op de lessen die ik het afgelopen jaar heb geleerd. Ik overloop ze graag even met u.
  

Wees flexibel

De eerste les die ik dit jaar leerde was, hou vast aan uw overtuiging en werkwijze, maar wees flexibel. Ik ben een overtuigd waardebelegger. De reden hiervoor is omdat ik nog steeds alles bekijk vanuit het oogpunt van een ondernemer. Als ik een aandeel koop, dan stel ik me wel degelijk de vraag of ik ook van het hele bedrijf eigenaar zou willen zijn. Het maakt ook dat ik vaak zeer voorzichtig ben. Met het credo van Warren Buffett, verlies geen geld, steeds in het achterhoofd.

Maar dit jaar heb ik geleerd dat ik daarbij ook flexibel moet zijn. In maart was er namelijk een echte beurscrash. Mijn blik was echter voornamelijk gericht op de economische stilstand die Corona teweeg bracht, waar in mijn ogen de koersen niet voldoende op reageerden.

Het snelle herstel van de koersen kon ik al helemaal niet geloven gezien de zware economische schade die werd toegebracht (en nu nog steeds  verder loopt,... zachte heelmeesters maken stinkende wonden).

Ik moet toegeven dat ik te veel de negatieve zaken zag en niet genoeg oog had voor de uitzonderlijke snelheid waarmee de massieve stimuli werden gelanceerd. En ook de hordes beleggers die naar de beurs kwamen zag ik gebeuren, maar rekende ik te weinig impact toe.

Mijn gedachten zaten te vast in de link van de beurs met de onderliggende economische prestaties van de bedrijven. Ik was niet flexibel genoeg om te zien dat de beurs en de economische realiteit voor een lange periode van elkaar losgekoppeld kunnen worden, en dat dit duidelijk zo’n moment was.

Kortom, ik zag de signalen wel, maar had niet de openheid van geest om er op te reageren. Met als resultaat dat ik wel wat bijkocht van enkele bedrijven waar ik geen enkel risico in zag, maar eigenlijk niet voldoende sprong. Ik had meer moeten kopen, en had nog steeds voldoende cash opzij kunnen houden om ook in het negatieve scenario nog verder te kunnen profiteren.

Het resultaat is dat wat een absoluut uitzonderlijk jaar had kunnen zijn, nu strandt op ongeveer een +10%.
  

Wees tevreden met wat je hebt

Misschien een beetje contradictorisch met de eerste les, maar in mijn ogen belangrijker. Wees tevreden met wat je hebt.

Terwijl de eerste les gaat over jezelf steeds proberen te verbeteren, mag je niet uit het oog verliezen wat je al hebt.

Uiteindelijk heb ik ook in dit zeer vreemde jaar nog mooie winsten kunnen maken. Diverse aandelen konden aan uitzonderlijke koersen worden gekocht, en ook binnen de value-selectie hebben we leuke aankopen kunnen doen, zowel nieuwe aandelen als extra van bestaande posities, en dat allemaal met eigenlijk zeer weinig risico te nemen.

Dus moet ik tevreden zijn met wat ik heb, want kapitaalbescherming blijft prioriteit nummer 1.

Dit tevreden zijn met wat ik heb, heeft mij doen besluiten om de vergelijking met de indexen volledig los te laten. In sommige tijden laten deze me namelijk te goed voelen, en in andere tijden laten deze je twijfelen aan jezelf.

Als ik even ga kijken naar de periode van 1 juli 2014, toen ik de hoofdredactie van SMART Capital overnam, tot op vandaag, dan zie ik dat ik in totaal 131 posities heb ingenomen en hiervan er al 102 terug heb verkocht.

Gemiddeld werd een winst van 24,26% op elke positie gemaakt en bleven deze 1 jaar en 8 maanden in portefeuille. Als we even kort door de bocht gaan rekenen, dan zouden we kunnen zeggen dat dit neerkomt op een gemiddelde van 14,44% per positie per jaar. En ja, dat is inclusief forse verliezen op enkele posities.

Dit is ook inclusief netto-dividenden (dus na bronbelasting en 30% roerende voorheffing). Als we deze dividenden eruit halen, dan zou dit 12,28% zijn per positie. Toen ik deze berekening maakte, was ik zelf wel enigszins verbaasd dat het netto-dividend toch goed was voor 2,16% van het resultaat.

Als we dit gaan afzetten tegen de indexen over de hele periode, zien we dat in volgorde van rendement de BEL20 jaarlijks 2,32% aangroeide, De Eurostoxx ging 2,93% per jaar hoger, de wereldindex nam met 6,36% toe en de AEX steeg 6,49% per jaar. De S&P presteerde met 10,26% per jaar uitzonderlijk sterk.

Als ik dan mijn resultaten over deze periode vergelijk met de indexen, dan voel je je goed, zeker als je naar de BEL20 of Eurostoxx kijkt.

Als ik echter de S&P500 over de twee laatste jaren zou vergelijken met mijn posities in die periode, heb ik het vermoeden dat dit me minder vrolijk zou maken. Voor alle duidelijkheid, ik heb deze oefening niet gemaakt, want ik ga liever met een goed gevoel de vakantie in.

Wees dus tevreden met wat je hebt, en hou je oog op de bal, en dat is niet beter presteren dan eender welke index. Voor mij is dat een rendement op lange termijn halen van tussen 10% en 18% waarbij ik te allen tijde goed slaap, of anders gezegd, met het risico zo laag als ik dit kan brengen. En door deze beperking van risico zal je vaak ook al eens iets missen.

Dit waren lessen die ik meeneem als belegger, de volgende twee zijn lessen die ik meeneem als schrijver van een beursblad.
  

Intrinsiek waardebeleggen

Nog een geleerde les is dat ik niet meer moet spreken over waardebeleggen. De laatste maanden heb ik me teveel druk gemaakt in het feit dat waardebeleggen weeral dood werd verklaard. Dit dan aan de hand van simpele parameters.

Zoals u in de brief van november kon lezen vind ik, hoe in indexen of door kranten en vele andere beleggers naar waardebeleggen wordt gekeken, foutief. Maar in plaats van hen te proberen te overtuigen dat waardebeleggen niet enkele kopen is op basis van koerswinst of koersboekwaarde, zal ik in de toekomst spreken over Intrinsiek Waardebeleggen.

We passen namelijk nog steeds de techniek toe van iets onder zijn waarde te kopen met een margin of safety, dus waardebeleggen. Maar we spreken over de intrinsieke waarde, welke rekening houdt met groei, kwaliteit, risico en zoveel andere factoren.
  

Overtuigen

Als ik een aandeel voorstel, dan ben ik 100% overtuigd van dit aandeel Dat is helaas nog geen garantie op succes. Er kunnen namelijk zaken zijn die ik fout heb ingeschat, niet gezien heb, of er kunnen onverwachte zaken gebeuren zoals Corona, vulkaanuitbarstingen of andere zaken die de hele analyse veranderen.

Op het moment dat ik het bedrijf echter voorstel, dan ben ik dus zelf volledig overtuigd. Ik heb echter gemerkt dat in mijn neiging om steeds alle kanten te willen belichten, ik vaak te veel de nadruk leg op de risico’s of mindere aspecten van een bedrijf. In mijn analyse heb ik daar zelf namelijk een grote focus op, opnieuw uit kapitaalbehoud.

Ik heb echter gemerkt dat hierdoor lezers wel het bedrijf in portefeuille nemen, maar vaak niet de overtuiging hebben om deze te houden bij een daling, of nog minder om bij te kopen.

Als voorbeeld neem ik graag het binnenstedelijk winkelvastgoedfonds erbij. Ik heb op dit aandeel dit jaar een mooie winst gemaakt. Ik heb namelijk verschillende keren bijgekocht helemaal naar beneden tot aan €8,6. Voor mij is dit aandeel dus een mooie positie, ondanks dat deze in de selectielijst op -35% staat. Maar is deze dat ook voor u?

Als ik er niet in slaag om u voldoende vertrouwen te geven in een bedrijf, dan zal u misschien ook te vroeg verkopen. Ik zie het als mijn taak om voor iedereen zo goed mogelijk resultaten te verkrijgen, want anders zou ik u beter sturen in de richting van enkel holdings en/of ETF’s waarin periodiek wordt belegd.

Ik heb ook geleerd om niet te vechten tegen de overtuiging van anderen. Het blind geloof dat zovele beleggers hebben in Tesla, ongeacht de waanzinnige waardering, ging gewoon het hele jaar verder en werd door de stijging enkel maar sterker.

En andersom geldt dat ook. Als een bedrijf gebukt gaat onder een uitermate negatief sentiment, hou daar dan rekening mee. Ik neem opnieuw het binnenstedelijk winkelvastgoedfonds als voorbeeld. Hier kende ik het negatieve sentiment en had ik beter wat langer afgewacht.

Ook dit is weer wat tegenstrijdig, maar helaas zo gaat het op de beurs. Beleggen is geen exacte wetenschap, maar een mengeling van cijfers en emoties waar je tussen moet navigeren.
  

Beleggen/investeren

Ik bekijk een aandeel nog steeds als een eigendomsbewijs van een deel van een bedrijf. Voor mij is de waarde van het bedrijf dan ook nog één op één om te zetten naar de waarde van een aandeel van dat bedrijf. Kortom, ik wil investeren/beleggen in bedrijven, niet handelen in aandelen. En ik moet toegeven dat ik de afgelopen twee tot drie jaar -soms gefrustreerd- moest toekijken dat de strategie van handelen meer opbrengt dan het investeren in bedrijven.

Ik ben er echter 100% van overtuigd dat, net zoals in het verleden, de prijs van de aandelen steeds terug zal keren naar de waarde van het bedrijf (zowel positief als negatief).

Dus als ik een aandeel koop dan doe ik een waardering van het bedrijf om zeker te zijn dat ik een koopje doe of voor een geweldig bedrijf een correcte prijs betaal. Want zelfs het beste bedrijf kan een slechte belegging zijn als je het te duur koopt.

Wilt u wekelijks geïnformeerd worden welke aandelen ik adviseer om te kopen? 

Klik hier voor meer informatie en krijg mijn 254 pagina's tellend boek er bij een jaar of een 2-jaar abonnement gratis bij.