Hoe gek kan het nog worden?

 

Hoe gek kan het nog worden?

  

Geachte heer/mevrouw,

 
Tot vier jaar geleden begon het eerste nummer van het jaar vaak met voorspellingen over het komende jaar. Niet om met deze voorspellingen prijzen te winnen, maar eigenlijk vooral als reminder om te laten zien dat voorspellen eigenlijk onmogelijk is en er altijd wel iets kan gebeuren dat je niet kan voorzien.

De afgelopen twee jaar hebben we zo’n herinnering niet meer nodig gehad. Wie had in januari 2020 gedacht dat we enkele maanden later met zijn allen collectief twee maanden zouden opgesloten zitten.

En wie had in januari 2021 gedacht dat we tegen het einde van het jaar weer allerlei beperkende maatregelen zouden kennen. Niemand, iedereen was toen overtuigd dat de vaccins de oplossing zouden brengen, het is anders uitgedraaid.

Hoewel de beurs mee bewogen heeft op alle corona berichten, is er op langere termijn eigenlijk gewoon een verderzetting geweest van de stijgende trend. Een trend voornamelijk veroorzaakt door de lage intresten en dalende belastingen voor bedrijven.

Deze trend werd dan enkel maar versterkt door hebzucht van beleggers. Dat en de indruk dat de centrale banken er alles aan zullen doen om de beurzen verder te laten stijgen. Bij de kleinste daling lijken ze te willen ingrijpen, waardoor het ook allemaal risicoloos leek.

Er is eigenlijk een heel ongezond beleggersklimaat gecreëerd. We profiteren er echter allemaal van, want om de afgelopen jaren geld te verliezen op de beurs, zou je al heel hard je best hebben moeten doen.

Dit alles heeft echter de hebzucht van de beleggers nog veel sterker aangewakkerd. Bij obligaties, vastgoed en aandelen kan je debatteren over de waarde. Zelfs voor aandelen zoals Tesla kan je scenario’s zien waar deze, in mijn ogen extreme waardering, toch waarheid kan worden.

Een volgende stap zijn de zogenaamde “meme” aandelen zoals AMC en Gamestock. Daar is het doel van een leger kleine beleggers “stick it to the suits”, een oorlog tegen de grotere beleggers. Zelfs in de meest gekke scenario's kan de waarde nooit meer de prijs van deze aandelen halen. En dat dit leger van ‘apes’, zo noemen ze zichzelf, ondertussen de mannen in pak enkel rijker aan het maken zijn, gaat aan hen voorbij. Met de eerste short squeeze hebben ze een aantal pijn gedaan, maar ondertussen hebben de mannen in de maatpakken zich al lang aangepast en profiteren ze van de hogere volatiliteit in opties door hogere premies binnen te rijven.

Deze meme stocks zijn echter nog niet de grootste speeltuin van hebzucht.......

 

Is Bitcoin echt in aanbod beperkt?

Daarboven vinden we de cryptomunten. Enkele jaren geleden had ik voorgenomen om er niet meer over te schrijven. Gelukkig heb ik me daar relatief goed aan kunnen houden, want tot op heden heb ik met mijn mening volgens de koersen van deze munten ongelijk.

Het wordt me echter te veel en daarom ga ik toch een uitspraak doen die je gelijk kan klasseren als een voorspelling. Binnen 10 jaar zullen de aandelen van goede bedrijven, die vandaag vaak al zeer duur zijn, veel beter presteren dan al deze cryptomunten die geen waarde hebben en door hype en oneliners omhoog worden gestuwd.

Ik ga zelfs nog een stap verder, binnen 50 jaar kijken ze op deze hele cryptomarkt terug als een van de meest exuberante vormen van hebzucht van beleggers in de geschiedenis, groter dan de tulpenmanie. En nu maar hopen dat ik binnen 50 jaar op deze uitspraak nog mag afgerekend worden.

I am a believer zongen de Monkees, en ik geloof ook werkelijk in de blockchaintechnologie en dat dit voor heel wat sectoren zal zorgen voor een ware revolutie.

Ik zie de munten echter als een zeer slechte en financieel gevaarlijke toepassing ervan. Eén die geen plaats heeft in een beleggingsportefeuille.

Over de afgelopen jaren heb ik daar absoluut ongelijk in gekregen en ik gun iedereen de winst die ze hebben kunnen realiseren. Voor wie echter vandaag nog zou overwegen om in te stappen of twijfelt om wat winst van tafel te halen, wil ik toch even twee argumenten aanhalen die vaak gebruikt worden door voorstanders van deze cryptomunten.

Ten eerste wordt er gezegd dat het aantal Bitcoins beperkt is en de vraag niet. Hierdoor zou via simpel vraag en aanbod de prijs naar ongekende hoogte schieten.

Maar is het echt zo dat het aanbod van Bitcoin beperkt is? Volgens Coinmarketcap.com zijn er momenteel 9110 verschillden cryptomunten beschikbaar. Naast de Bitcoin zijn er dus duizenden alternatieven. De bekendste zijn waarschijnlijk Ethereum, Tether, XRP, Monero en niet te vergeten DogeCoin en Shibu welke begonnen als grap.

Kortom, het is vandaag heel makkelijk om een nieuwe munt te starten. Het vraagt slechts enkele lijnen code en computervermogen. Het aanbod is dan ook helemaal niet beperkt, maar net onbeperkt.

Ten tweede zouden digitale munten het betaalmiddel zijn van de toekomst. Naast het feit dat ze daarvoor te volatiel zijn en daardoor onbruikbaar, moeten we ook realistisch zijn dat de overheden hun eigen munten zullen uitgeven. Daarbij zullen ze dan alle andere munten in de obscuriteit duwen van illegale transacties en belastingontduiking.

Hiermee heb ik een jarenlange stilte rond crypto doorbroken, ik bekijk graag binnen tien jaar hoe het ervoor staat.

 

Wat is kunst? 

Maar crypto is nog niet het ergste, we hebben ook nog NFT’s, non-fungible tokens. Een NFT geeft iemand het eigendomsrecht op iets digitaal. Dit recht is uniek en kan niet gedupliceerd worden. Daar zien we wel toepassingen in voor handel in aandelen.

Het wordt vandaag echter vooral gebruikt om digitale “kunst” te verkopen.

Nu zouden we bij kunst over het algemeen ook al kunnen argumenteren wat daar de waarde van is. Al is over de uniekheid van Rembrandt of Picasso moeilijk te twisten, dan nog kan je je vragen stellen bij de waarde.

Wat is de waarde van een schilderij van een hedendaagse kunstenaar? In de eerste plaats alvast de materialen die hij of zij diende te gebruiken om het kunstwerk tot stand te brengen. Tel daarbij nog de werkuren die in het stuk werden gestoken en een stukje van al de uren om de technieken onder de knie te krijgen.

Dat een schilderij als op de afbeelding enkele duizenden euro’s kost, is normaal.

600_sc87.jpg

 

Kort Intermezzo 

Dit stuk is van kunstenaar David de Graef. David baat een B&B uit in het hartje van Brugge, een uniek historisch middeleeuws pand waarvan het karakter werd bewaard. Indien u ooit in Brugge wil verblijven, en in dezelfde kamer wil slapen als Winston Churchill, is dit een absolute aanrader. Het ontbijt zal je verrassen. Meer informatie kan je vinden op Nuit Blanche

 

Tot zover de lifestyle bijdrage. 

Bij NFT’s kan je echter nog moeilijk spreken van kunst. Enkele lijnen code haastig in elkaar gegooid om zo snel mogelijk geld te verdienen, vind ik geen kunst. Zo heeft Ozzy Osbourne, de zanger van Black Sabbath, 9500 tekeningen van vleermuizen laten maken als NFT. Hier kan je eveneens niet meer spreken van een uniek karakter.

Vandaag word ik ook platgebombardeerd met reclame voor handel in deze digitale kunst als de nieuwe manier om online geld te verdienen of snel rijk te worden.

De hele handel in NFT’s is een groot piramidespel waarbij de toplaag verkoopt aan de onderste laag en met de bewijzen van de verkoop opnieuw anderen gek maakt om nog meer van deze rommel te kopen.

Er zijn al voldoende gevallen bekend waarbij iemand zijn eigen NFT “koopt” voor een heel hoog bedrag om zo met de verkoop te kunnen zwaaien als bewijs in de hoop een andere gek te vinden die hetzelfde bedrag of meer ervoor wil betalen.

Hopelijk gaat de fiscus bij hen langs om hen te belasten op deze fictieve monsterwinsten, want dit is geen goede-huisvader-beheer.

En als u dacht dat dit de hoofdvogel was van de gekte, dan kan ik u vertellen dat realityster Stephanie Matto haar scheten in een fles verkocht en daarmee $200.000 verdiende. Nu ze dit wegens gezondheidsredenen niet meer kan, heeft ze deze “scheten in fles” omgezet in NFT’s.

Met dank aan mede ValueX’er Vitaly Katsnelson van Contrarian Edge om me net over die limiet te duwen om te schrijven over crypto en deze gektes met zijn artikels.

Begin februari kunnen we hierover weer in levende lijve discussiëren, want ondanks corona zullen we terug samenkomen voor ValueX Klosters. ValueX is geen gesponsord bedrijfsevenement, maar een plaats waar aan community building en uitwisseling van ideeën wordt gedaan met enkele internationale waardebeleggers.

De ideeën die wij zullen presenteren zijn Cake Box en Somero Enterprises. Het zijn ideeën voor de lange termijn, want momenteel zijn de koersen wat te fel opgelopen en zal geduld nodig zijn om te kopen wanneer ze terug goedkoper zijn.

   

DE MARKT VANDAAG

Afgelopen weken zagen we dat een aantal techaandelen wat van hun pluimen verloren. Zo staat ongeveer 40% van de Nasdaq een 50% onder haar recente hoogtepunt. Al vind ik dat we daar in de algemene indexen nog weinig van merken, waarschijnlijk door het overgewicht van de  FAANG aandelen in de S&P500 en de wereldindex.

Over de afgelopen tien jaar zagen we de S&P Total Return, dus inclusief dividenden, met 16% per jaar groeien.

Van deze groei is 1,7%-punten toe te schrijven aan dividenden en 7,6%-punten aan winstgroei. Dit alleen geeft al een uitzonderlijke periode aan. 6,1%-punten van de groei is door een multiple expansie - toename in de prijs die beleggers willen betalen voor een euro (of andere munt) winst -  van 12,4 naar 22,3.

Met andere woorden, 40% van de groei is deze multiple expansie. Dit is niet houdbaar en zal ooit terug inzakken. Helaas weet ik niet wanneer. Wat ik wel weet is, dat wanneer dit gebeurt, er weer een overdrijven naar de andere kant zal komen en er een periode zal zijn dat er overal koopjes te vinden zijn.

Het is niet zo dat er vandaag niets van koopjes te vinden is. Dat zien we ook in onze portefeuille, maar op zo’n ogenblik kan je meerdere fantastische bedrijven oprapen tegen bodemkoersen, en daar kijk ik wel naar uit.

Nog een punt waar ik aandacht aan wilde geven, is de werkloosheidsgraad in Amerika die onder 3% ligt. Dit terwijl de groei in het aantal jobs minder steeg dan verwacht.

Dit leert ons dat er in Amerika een toenemend aantal mensen niet meer op zoek zijn naar een job. De vraag is wat ze dan wel doen. Zijn er meer zelfstandigen/freelancers? Zijn er veel mensen vervroegd met pensioen gegaan omdat ze dankzij de stijging van de beurzen voldoende geld hebben? Zijn er een aantal jongeren een carrière als belegger of daytrader aan het uitbouwen?

Het lijkt me een teken voor een oververhitte, en in dit geval overgestimuleerde, economie. En van wat we daar zien, zien we ook uitwassen in Europa.

Ondertussen blijven de beurzen volgens de Buffett Indicator en over het algemeen op overgewaardeerd tot sterk overgewaardeerd staan.

Focus daarom op individuele bedrijven en hun winstgroei en zorg dat je er niet te veel voor betaalt. Zolang we dat doen, komt het op termijn allemaal goed, ongeacht de algemene stand van de beurzen.
  

600_sc88.jpg

 

CONSTANT BIJLEREN 

Ik hou van beleggen omdat dit ook zorgt dat je constant bijleert. Niet enkel over de bedrijven, sectoren en producten, maar ook over jezelf en psychologie. Als belegger moet je ook constant blijven groeien en jezelf aanpassen.

Het is al jaren duidelijk dat ik een waardebelegger ben. En dan interpreteer ik dat niet zoals in de media als enkel het kopen van aandelen met een lage koersboekwaarde of lage koers/winst-verhouding.

Voor mij is waardebeleggen het zoeken naar bedrijven die je begrijpt en waarvan je de winstevolutie min of meer kan inschatten zodat je een waarde kan kleven op deze bedrijven om er dan niet te veel voor te betalen.

Uiteraard verkies ik daarbij, wanneer het mogelijk is, kwalitatieve bedrijven die nog sterk kunnen groeien. Maar ook bedrijven die niet meer snel groeien of zelfs misschien het niet goed doen, kunnen in aanmerking komen als de prijs goed genoeg is.

Om het anders te verwoorden zal ik focussen op de winstgroei van de bedrijven als mijn primaire kenmerk om zo mijn vermogen te laten groeien, buy & hold, tenminste zolang ze doen wat ze moeten doen.

Aan de andere kant ga ik op zoek naar bedrijven waar de multiple expansie voor winst kan zorgen bij aankopen en verkopen van aandelen. Vaak gaat dit ook gepaard met een herstel van de winst na slechte jaren. Wat de geschiedenis ons leert, is dat voor de meeste bedrijven er altijd een terugkeer is naar het gemiddelde.

Bedrijven die geweldig presteren trekken meer concurrentie aan waardoor de winsten, of toch zeker de marges, terugvallen naar het gemiddelde. Bedrijven waar het slecht gaat, gaan zeker niet altijd failliet. In de meeste gevallen wordt er grote kuis gehouden in de activiteiten, management,... en kan het bedrijf terug aanknopen met winst en groei. Ook deze keren terug naar het gemiddelde.

Tijdens de vakantie heb ik altijd tijd om meer over zulke zaken na te denken in plaats van constant op zoek te zijn naar nieuwe opportuniteiten of het opvolgen van de bedrijven in onze portefeuille.

Ik vind het alsmaar belangrijker worden om een duidelijk onderscheid te hebben in welke strategie van het waardebeleggen we voor welk bedrijf zien. Ofwel de kwaliteit/winstgroei, ofwel het verhaal van het terugkeer naar het gemiddelde. Lees dit als te goedkope bedrijven die niet uitzonderlijk presteren. 

 

Wat kan beter? 

En in zo’n periode denk ik dan ook na wat er beter kan in de portefeuille. De manier van beleggen zal niet wijzigen. De juiste verhouding tussen risico en opbrengst blijft voor mij een prioriteit.

Ik kan terugkijken op zeer mooie jaren van rendement als belegger. En ondanks dat er niets gewijzigd is aan de manier waarop ik bedrijven selecteer en analyseer, merk ik wel dat ik de laatste jaren voorzichtiger ben geworden. Er is een bepaalde verandering gekomen in mijn filosofie over beleggen. Deze is namelijk gewijzigd van (snelle) groei van vermogen naar een filosofie van tragere groei met voornamelijk de focus op rijk blijven.

De stap naar verdeling van de portefeuille in enerzijds de holding/vastgoed selectie en de value selectie is daar een voorbeeld van.

Maar de conclusie die uit mijn denkoefeningen over de vakantie is gekomen, is dat ik in de value-selectie wat te voorzichtig ben geweest. Niet in welke aandelen ik selecteerde, maar wel in de kapitaalallocatie. Ik heb alles wat te effen gemaakt qua verdeling, terwijl ik veel meer voluit had moeten gaan voor de aandelen waarin ik het sterkste geloof(de).

In alle eerlijkheid is dit voor een groot deel omdat ik me verantwoordelijk voel voor de portefeuilles van al wie dit blad leest. Dit door alle horrorverhalen die ik online lees. Dit is natuurlijk misplaatst, want u hebt al voor dit blad gekozen, wat aanduidt dat u eigenlijk al verder staat dan de mensen uit die horrorverhalen.

Dat moet dus beter in de toekomst. Uiteindelijk hebben we door een soort van core-satelliet aanpak de optie voor elke lezer om te kiezen welke graad van volatiliteit ze willen verdragen.

Hou je niet van grote schommelingen voor je gehele portefeuille, zorg dan bijvoorbeeld dat de Holding Selectie 70%-80% van het geheel uitmaakt.

Kan je wel om de volatiliteit en is je primaire focus op kapitaalgroei, kies dan voor 80% voor de Value Selectie.

       

Beleggen/investeren

Ik bekijk een aandeel nog steeds als een eigendomsbewijs van een deel van een bedrijf. Voor mij is de waarde van het bedrijf dan ook nog één op één om te zetten naar de waarde van een aandeel van dat bedrijf. Kortom, ik wil investeren/beleggen in bedrijven, niet handelen in aandelen. En ik moet toegeven dat ik de afgelopen twee tot drie jaar -soms gefrustreerd- moest toekijken dat de strategie van handelen meer opbrengt dan het investeren in bedrijven.

Ik ben er echter 100% van overtuigd dat, net zoals in het verleden, de prijs van de aandelen steeds terug zal keren naar de waarde van het bedrijf (zowel positief als negatief).

Dus als ik een aandeel koop, dan doe ik een waardering van het bedrijf om zeker te zijn dat ik een koopje doe of voor een geweldig bedrijf een correcte prijs betaal. Want zelfs het beste bedrijf kan een slechte belegging zijn als je het te duur koopt.

Wilt u wekelijks geïnformeerd worden welke aandelen ik adviseer om te kopen? 

Klik hier voor meer informatie en krijg mijn 254 pagina's tellend boek er bij een jaar of een 2-jaar abonnement gratis bij.